تا همین چند وقت پیش، دنیای هوش مصنوعی شبیه یک مهمانی خصوصی بود که فقط شرکتهای ثروتمند آمریکایی مثل OpenAI و Google کارت دعوت آن را داشتند. اما ناگهان یک مهمان ناخوانده از راه رسید؛ مهمانی که نه تنها کارت دعوت نداشت، بلکه با لگد درب را باز کرد و تمام معادلات بازار را به هم ریخت. نام این مهمان، هوش مصنوعی دیپ سیک است.
این مدل چینی با عملکرد خیرهکننده و هزینه بسیار پایین، باعث شد غولهای تکنولوژی نفسهایشان را در سینه حبس کنند. اگر میخواهید بدانید چرا همه درباره آن صحبت میکنند و هوش مصنوعی دیپ سیک چیست، جای درستی آمدهاید. در این بلاگ استادنت قرار است از صفر تا صدِ این پدیده جدید را بررسی کنیم؛ از نحوه نصب گرفته تا ترفندهایی برای گرفتن بهترین خروجی.
هوش مصنوعی دیپ سیک چیست؟ (DeepSeek)
اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم، دیپ سیک (DeepSeek) یک مدل زبانی بزرگ (LLM) است که توسط یک شرکت چینی به نام “High-Flyer Quantum” توسعه داده شده است. اما چرا اینقدر سروصدا کرد؟ چون این شرکت توانست مدلی بسازد (به نام DeepSeek-R1) که در حل مسائل ریاضی، کدنویسی و استدلال منطقی، پا به پای مدلهای فوقپیشرفته و گرانقیمت آمریکایی (مثل GPT-5 و مدلهای سری o1) حرکت میکند، اما کاملا متنباز (Open Source) و رایگان است.
وقتی شروع به تحقیق در مورد هوش مصنوعی دیپ سیک میکنید، متوجه میشوید که این فقط یک چتبات معمولی نیست و یکی از ابزارهای جایگزین چت جی پی تی محسوب میشود؛ همچنین نشاندهنده یک جهش تکنولوژی است که ثابت کرد برای داشتن هوش مصنوعی قوی، لزوما نیازی به هزاران کارت گرافیک گرانقیمت نیست.
دیپ سیک برای چه کاربردهایی طراحی شده است؟
برخلاف برخی مدلها که سعی میکنند “همه کاره و هیچ کاره” باشند، دیپ سیک تمرکز اصلیاش را روی “مغز متفکر بودن” گذاشته است. استفاده از هوش مصنوعی دیپ سیک در موارد زیر معجزه میکند:
- کدنویسی حرفهای: بسیاری از برنامهنویسان معتقدند دیپ سیک در دیباگ کردن و نوشتن الگوریتمهای پیچیده، عملکردی شفافتر و دقیقتر از رقبا دارد.
- حل مسائل ریاضی و فیزیک: به لطف قابلیت “Chain of Thought” (زنجیره افکار)، این مدل مراحل حل مسئله را قدمبهقدم باز میکند.
- استدلال منطقی: اگر سوالی دارید که نیاز به تفکر عمیق دارد (مثلا تحلیل یک سناریوی حقوقی یا استراتژیک)، دیپ سیک گزینه قدرتمندی است.
چه کسانی به استفاده از دیپ سیک نیاز دارند؟
شاید بپرسید آیا این ابزار به درد من هم میخورد؟ اگر در یکی از دستههای زیر هستید، پاسخ مثبت است:
- برنامهنویسان و توسعهدهندگان: برای کاهش هزینههای API و داشتن یک دستیار کدنویسی قوی.
- دانشجویان و محققان: کسانی که به دنبال ابزاری برای تحلیل دادهها و حل تمرینات دشوار هستند.
- کاربران حساس به حریم خصوصی: کسانی که میخواهند مدل هوش مصنوعی را روی کامپیوتر شخصی خودشان اجرا کنند (بدون ارسال داده به اینترنت).
- کسبوکارهای نوپا: که بودجه کافی برای استفاده از APIهای گرانقیمت OpenAI را ندارند.
دیپ سیک چه تفاوتی با سایر مدلهای هوش مصنوعی دارد؟
وقتی درباره هوش مصنوعی دیپ سیک صحبت میکنیم، تفاوت اصلی در “معماری” و “فلسفه” آن است.
- متنباز بودن (Open Source): برعکس چت جی پی تی که مثل یک جعبه سیاه بسته است، دیپ سیک “مغز” مدل خود را در اختیار عموم گذاشته است. این یعنی شما میتوانید دقیقا ببینید چه خبر است و حتی آن را تغییر دهید.
- کارایی بالا با هزینه کم: دیپ سیک از تکنیکی به نام “Mixture-of-Experts” (MoE) استفاده میکند. یعنی برای هر سوال، کل مغزش را درگیر نمیکند، بلکه فقط بخشی که متخصص آن سوال است را فعال میکند. این باعث میشود سرعت بالا و هزینه پردازش پایین بیاید.
- شفافیت در تفکر: مدل R1 دیپسیک قبل از جواب دادن، فرآیند تفکرش را به شما نشان میدهد (مینویسد که دارد به چه چیزی فکر میکند).
روش استفاده از هوش مصنوعی دیپ سیک به صورت مرحله مرحله
برای کار با این ابزار، چند راه مختلف وجود دارد. در اینجا طرز کار با هوش مصنوعی دیپ سیک را در دو روش اصلی بررسی میکنیم:
روش اول: استفاده از وبسایت (آسانترین راه)
اگر دنبال هوش مصنوعی دیپ سیک سایت هستید و نمیخواهید چیزی نصب کنید:
- وارد وبسایت رسمی DeepSeek (chat.deepseek.com) شوید.
- یک اکانت بسازید (با ایمیل یا شماره تلفن، که البته گاهی برای شمارههای ایران محدودیت دارد و ایمیل گزینه بهتری است).
- مدل مورد نظر را انتخاب کنید (معمولا DeepSeek-V3 برای چت سریع و DeepSeek-R1 برای استدلال عمیق).
- سوال خود را بپرسید و لذت ببرید.
روش دوم: استفاده از اپلیکیشن موبایل
برای کسانی که میخواهند روی گوشی کار کنند، برنامه هوش مصنوعی دیپ سیک در دسترس است:
- به اپاستور (iOS) یا گوگلپلی (Android) بروید.
- عبارت “DeepSeek” را جستجو کنید.
- برنامه ی هوش مصنوعی دیپ سیک رسمی (معمولا با لوگوی آبی رنگ) را دانلود و نصب کنید.
- وارد حساب کاربری شوید و چت را شروع کنید.
روش سوم: اجرای محلی (برای حرفهایها)
اگر دنبال هوش مصنوعی دیپ سیک نصب روی کامپیوتر خودتان هستید تا کاملاً آفلاین و خصوصی باشد:
- نرمافزار “Ollama” یا “LM Studio” را روی کامپیوتر نصب کنید.
- دستور ollama run deepseek-r1 را در ترمینال وارد کنید.
- حالا هوش مصنوعی روی سیستم شماست، بدون نیاز به اینترنت و بدون اینکه اطلاعاتتان جایی برود.
پرامپت پیشنهادی برای تست:
“یک معمای منطقی پیچیده طرح کن که در آن سه نفر کلاه رنگی دارند و نمیتوانند کلاه خودشان را ببینند. سپس قدم به قدم و با استفاده از منطق ریاضی، راه حل آن را توضیح بده.”
مقایسه دیپ سیک با چت جی پی تی
بیایید یکبار برای همیشه تکلیف سوال از هوش مصنوعی دیپ سیک و مقایسهاش با رقیب آمریکایی را روشن کنیم:
|
ویژگی |
DeepSeek (R1/V3) |
ChatGPT (GPT-5) |
|
هزینه |
کاملا رایگان (وب/اپ) / بسیار ارزان (API) |
نسخه رایگان محدود / اشتراک ۲۰ دلاری |
|
قدرت استدلال و ریاضی |
فوقالعاده عالی (رقیب مدل o1) |
بسیار عالی |
|
خلاقیت و ادبیات |
خوب (اما کمی خشکتر) |
عالی و منعطفتر |
|
سانسور |
حساس روی مسائل سیاسی مربوط به چین |
حساس روی مسائل سیاسی و فرهنگی غربی |
|
حریم خصوصی |
قابلیت اجرای آفلاین دارد (امنترین) |
دادهها در سرور OpenAI پردازش میشود |
پشتیبانی دیپ سیک از زبان فارسی
آیا طریقه استفاده از هوش مصنوعی دیپ سیک برای فارسیزبانان راحت است؟
بله. دیپ سیک به خوبی زبان فارسی را پشتیبانی میکند.
- نقاط قوت: درک بسیار خوبی از سوالات فنی و علمی به زبان فارسی دارد. اگر از او بخواهید یک کد را به فارسی توضیح دهد، عالی عمل میکند.
- نقاط ضعف: شاید در تولید متنهای ادبی، شعر یا داستاننویسی به زبان فارسی، هنوز به روانی و شیواییِ مدلهایی مثل Claude یا ChatGPT نباشد. گاهی اوقات لحن رسمی و خشک دارد.
مزایا و معایب هوش مصنوعی دیپ سیک
هیچ ابزاری کامل نیست. بیایید نگاهی واقعبینانه داشته باشیم:
مزایا:
- دسترسی رایگان به مدلی در سطح GPT-5.
- قابلیت “تفکر” و استدلال عمیق (Reasoning) برای حل مسائل سخت.
- امکان استفاده آفلاین و حفظ حریم خصوصی ۱۰۰ درصد.
- API بسیار ارزان برای توسعهدهندگان ایرانی که مشکل پرداخت دلاری سنگین دارند.
معایب:
- سرورها گاهی به دلیل هجوم کاربران کند میشوند (در نسخه وب).
- محدودیتهای محتوایی (سانسور) بر اساس قوانین چین ممکن است در برخی سوالات سیاسی دیده شود.
- اپلیکیشن موبایل ممکن است به روانی اپلیکیشن ChatGPT نباشد.
محدودیتها و چالشهای استفاده از دیپ سیک
هنگام استفاده از هوش مصنوعی دیپ سیک ممکن است با چالشهایی روبرو شوید:
- سختافزار قوی: اگر بخواهید نسخه نصبی (Local) را استفاده کنید، نیاز به کامپیوتری با کارت گرافیک و رم بالا دارید.
- خطای سرور: نسخه وب به دلیل رایگان بودن و محبوبیت انفجاری، گاهی پیام “Server Busy” میدهد.
- پایداری: به عنوان یک پروژه جدید، ممکن است گاهی باگهای عجیب یا پاسخهای تکراری مشاهده کنید.
نکات تکمیلی برای حرفهایها
- استفاده از قابلیت Chain of Thought: وقتی سوال میپرسید، از دیپ سیک بخواهید “فکر کند”. این مدل طراحی شده تا وقتی فرآیند تفکرش را مینویسد، پاسخ دقیقتری بدهد.
- ترکیب با ابزارهای دیگر: میتوانید کد را از دیپ سیک بگیرید و از چت جی پی تی بخواهید برای آن داکیومنت بنویسد.
- نسخه API: اگر برنامه نویس هستید، حتما نگاهی به داکیومنتهای API دیپ سیک بیندازید؛ سازگاری کامل با فرمت OpenAI دارد و جایگزینی آن در کدها بسیار ساده است.
سوالات متداول
آیا برنامه هوش مصنوعی دیپ سیک برای آیفون و اندروید موجود است؟
بله، اپلیکیشن رسمی DeepSeek برای هر دو پلتفرم منتشر شده و قابل دانلود است.
آیا استفاده از سایت دیپ سیک نیاز به فیلترشکن دارد؟
در حال حاضر دسترسی به این سایت ممکن است با تغییراتی همراه باشد، اما معمولاً برای کاربران ایرانی بدون تغییر IP هم گاهی در دسترس است، ولی برای پایداری بیشتر استفاده از ابزارهای گذر از تحریم پیشنهاد میشود.
آیا دیپ سیک اطلاعات ما را ذخیره میکند؟
در نسخه وب و اپلیکیشن، مانند هر سرویس آنلاین دیگری، چتها ذخیره میشوند. اما اگر نگران امنیت هستید، میتوانید نسخه آفلاین آن را روی سیستم خود نصب کنید که هیچ دیتایی را به بیرون نمیفرستد.
